Kazanılmış fiyat hakkı nedir?
Kazanılmış fiyat hakkı, bir fiyat artışının yalnızca artıştan sonra katılanlara uygulanması kuralıdır. Bugün ödeyen, kaldığı sürece katıldığı fiyatta kalır; yarın katılan ise yeni fiyatı öder. Nadi'de bir sahip fiyatını düşürdüğünde de aynısı geçerlidir: zaten daha fazla ödeyen üyeler, iptal edip yeniden katılmadıkça eski fiyatlarında kalır. Bir topluluk platformunda kural iki düzeyde işler: platformun sahibe uyguladığı oran ve sahibin üyelerine uyguladığı fiyat.
Kural neden var?
Topluluğuna ilk katılanlar, içinde neredeyse hiçbir şey yokken ödedi: birkaç ders, cevap veren kimse yok, yerin ileride hâlâ burada olacağına dair hiçbir kanıt yok. Riski onlar taşıdı ve bugün daha değerli olmasının nedeni onlar.
Onlara zam yaparsan, sana ilk inananlara fatura kesmiş olursun. İnsanların erken katılmakta tereddüt etmesinin nedeni de bu: artışın nasılsa kendilerine de ulaşacağını varsayıp beklerler. Kural yüksek sesle söylendiğinde beklemek pahalı seçenek, bugün katılmak ise kolay bir karar olur.
Bir de daha yalın bir neden var. Sayfada yazan fiyat bir sözdür. Onu okuyup ödeyen kişi, senin bir yıl sonra ne karar vereceğine değil, o rakama razı oldu.
Nasıl işler: fiyatlar kuşak kuşak gelir
Mekanizma, adından daha basit. Her üyenin fiyatı katıldığı anda kaydedilir ve sayfaya değil, üyeye bağlı kalır. Sayfadaki fiyat, henüz katılmamış olanlara aittir.
- Listelenen fiyatı artırırsın ve onu yalnızca yeni üyeler öder.
- Mevcut üyeler kendi fiyatlarında kalır; böylece bir toplulukta aynı anda birkaç fiyat geçerli olur — insanların katıldığı her dönem için bir tane.
- İndirim de aynı şekilde işler: düşük fiyatı yalnızca yeni üyeler öder; zaten daha fazla ödeyen, iptal edip yeniden katılmadıkça eski fiyatında kalır.
- İptal edip geri gelen, döndüğü gün listelenen fiyattan döner; çünkü geri gelmek yeni bir katılımdır.
Yani kural iki yönde de işler. Üyeleri sürpriz bir artıştan korur, ama bazılarını şu anki fiyatın üstünde ödemeye devam ettirebilir de — bu, bir sahibin fiyatı düşürmeden önce bilmesi gereken bir şeydir.
Şimdi katılıp katılmamaya karar veriyorsan ne anlama gelir?
Şu an gördüğün fiyatın, kaldığın sürece senin fiyatın olduğu anlamına gelir. Topluluk büyür ve gelecek yıl pahalanırsa, o rakam senden sonra katılanlar içindir.
İptal etmenin de tamamen bedelsiz olmadığı anlamına gelir. Ayrılıp geri gelirsen eski fiyatından değil, o günün fiyatından dönersin. Bunu iptal ettikten sonra değil, önce bilmeye değer.
Yani düşündüğün her topluluğa sorulmaya değer soru kısa: fiyat sonradan artarsa benimki de artar mı? Cevap genellikle fiyatlandırma sayfasındadır; hiçbir yerde yazmıyorsa bu soruyu yüksek sesle sormak gayet yerinde olur.
Öbür taraf: ya platformun kendi fiyatı?
Topluluk sahibi aynı anda hem satıcı hem alıcıdır — üyelerine üyelik satar, üzerine kurduğu platformdan da hizmet satın alır. Aynı kural iki düzeyde de geçerlidir ve insanların kontrol etmeyi unuttuğu, ikinci yarısıdır.
Fiyatını bir platformun oranına göre belirlediysen ve oran sonradan artarsa, sen hiçbir şey yapmadan kâr marjın değişir. Bu yüzden «oranını artırırsan ne olur?» sorusu, kendi üyelerinin fiyatlarına ne olacağı kadar ilgiyi hak eder.
Her platforma ne sormalı?
Beş soru; cevap ya üründe yazılıdır ya da yoktur:
- Topluluğumun fiyatını artırırsam mevcut üyelerim için de artar mı?
- Kimin ne ödediğini görebilir miyim — sayfadaki tek bir rakamı değil, topluluğumda geçerli olan her fiyatı?
- İptal edip yeniden katılan birine ne olur?
- Fiyatı düşürürsem düşük fiyatı kim öder: herkes mi, yoksa yalnızca yeni üyeler mi?
- Ve platformun kendi oranı: bir artış hâlihazırda çalışan bir topluluğa da uygulanır mı ve herhangi bir değişiklik yürürlüğe girmeden ne kadar önce haber verilir?
Bu soruları baktığın her platforma sormaya değer, bizimki dâhil.
Somut bir örnek: Nadi bunu nasıl yapıyor?
Nadi bir topluluk platformu; bu bölümde kendi ürünümüzü anlatıyoruz. Yalnızca bugün yaptıklarını.
Nadi'nin bir topluluğa uyguladığı kendi ücretleri için kural, ücretler sayfasında şu sözlerle yazılıdır: «Nadi'nin ücretlerindeki her değişiklik, Hizmet Koşulları'nda belirtildiği gibi yürürlüğe girmeden 30 gün önce duyurulur.»
Bir topluluğun üyelerine uyguladığı fiyat için ise sahibin fiyatlandırma sayfası şöyle der: «Fiyatı değiştirdiğinde mevcut üyeler katıldıkları fiyatta kalır. Yalnızca yeni üyeler yeni fiyatı öder.»
- Bu cümlenin altında, toplulukta geçerli olan her fiyatın bir tablosu durur: kim ne ödüyor ve her birinde kaç üye var.
- Bazı üyeler şu an listelenen fiyattan fazlasını ödüyorsa sayfa bunu açıkça söyler: «Bazı üyeler şu anki fiyatından fazlasını ödüyor. İptal edip yeniden katılmadıkça eski fiyatlarında kalırlar.»
- Kural, bir sahibin seçebileceği beş fiyat biçiminin hepsini kapsar. Bir planda olup diğerinde olmayan bir özellik değildir.
Son uyarının sahibin kısa vadeli çıkarına ters düştüğüne dikkat et — ona, üyelerinden bazılarının istenen fiyatın üstünde ödediğini söylüyoruz. Tabloyu okumaya değer kılan da tam olarak bu.
Sınırlar, dürüstçe
Kural bir fiyatı korur, arkasındakini değil. Sahip, sunduğu şeyi değiştirmekte serbesttir: dersler eklenir, bazıları kaldırılır, canlı oturumlar başlar ya da durur. Koruduğun fiyat, topluluk neye dönüşürse onun fiyatıdır; katıldığın gün ne olduğunun makbuzu değil.
Üyeliği kalıcı da yapmaz. İki taraf da onu sonlandırabilir; iptal ettikten sonra geri gelmek, o günün fiyatından yeni bir katılımdır — ürünün kendi uyarısı da bunu söyler.
İfadeyle ilgili bir sınır da var: diğer platformların burada ne yaptığı hakkında hiçbir şey söylemiyoruz, çünkü bunu ölçmedik. Yukarıdaki kural bizim; ondan önceki beş soru ise bu platform dâhil, her platforma sormanı önerdiğimiz sorular.